با ژیژک در سینما: 5-تحلیل فیلم سرگیجه

با ژیژک در سینما: 5-تحلیل فیلم سرگیجه

در حالی که «سرگیجه» به شصت سالگی خود نزدیک می شود، تحلیل های متاخری که همچنان بر این فیلم صورت می گیرد، گویای این مدعاست که انگار غنای هنری بی پایان هیچکاک می تواند تا ابد منبع الهام لذت بخش ترین مقالات سینمایی قرار بگیرد. درباره‌ی هیچ فیلم‌سازی در تاریخ سینما به ‌اندازه‌ی هیچکاک تحلیل‌های متنوع و متکثر نوشته نشده است. از این نظر شاید مشابه فرانتس کافکا باشد. هیچکاک و کافکا دو شخصیتی هستند که بیش‌ترین، متنوع‌ترین و شاید متضادترین تحلیل‌ها در ستایش‌شان نوشته شده است.
گدار در کتاب «تاریخ‌(ها)ی سینما» درباره‌ی هیچکاک می‌گوید؛ تابلوی«سیب» سزان را شاید ده‌ هزار نفر در حافظه خود داشته باشند، اما فندک آن غریبه‌ی بیگانگان در قطار را یک‌ میلیارد نفر به یاد دارند. اینکه آلفرد هیچکاک، این شاعرِ ملعون، تنها فاتح این میدان‌ است، دلیلی غیر از این ندارد که او بزرگ‌ترین خالق فرم در قرن بیستم بوده. این فرم ا‌ست که عمق اشیا را نشان می‌دهد، و هنر چیزی غیر از روش ارائه‌ی فرم نیست، که این چیزی غیر سبک نیست، که این هدف نهایی انسان‌هاست.
درباره‌ی فیلم‌های هیچکاک با نقد الاهیاتی رومر و شابرول، نقد روان‌کاوانه‌ی ریمون بلور و بعدتر نقد ژیژک، و نقد مارکسی ـ فرویدی رابین وود و انواع نقدهای دیگر از منتقدان ایرانی و خارجی روبرو هستیم. البته به‌خاطر جنبه‌های فرویدی و روان‌کاوانه‌ی فیلم‌های هیچکاک، کارهایش بابِ تحلیل‌های فرویدی بوده است و نقد روان کاوانه بیش از دیگر نقدها هوادار داشته است. مفهومِ «نگاه»، مفهومِ «امرِ واقعی» و «سیر و سلوکِ ادیپی» در فیلم های هیچکاک کانون توجه منتقدان با دید روانکاوانه بوده است.
در زیر تحلیل کوتاه اسلاوی ژیژک را بر فیلم سرگیجه، شاهکار آلفرد هیچکاک می بینیم:

ویدیو-مقاله: با ژیژک در سینما: تحلیل فیلم روانی

Latest

درباره «ویتالینا وارلا» نوشته ژاک رانسیر

اصل این متن به زبان فرانسه در شماره صد و پانزدهم مجله ترافیک در سپتامبر 2020 منتشر شده و ترجمه‌ی زیر از برگردانِ انگلیسی...

تحول شخصیت در فیلم «پرنده رنگین» ساخته‌ واتسلاو مارهول

واهمه‌های با نام و نشان! واتسلاو مارهول در آخرین فیلم خود، پرنده رنگین که بر اساس رمانی به همین نام اثر یرژی کوشینسکی ساخته‌شده، داستانِ...

کنکاش ناتمام ساعدی

غلامحسین ساعدی از «بادِ جن» تا «دایره مینا» اینکه حضور غلامحسین ساعدی در سینمای ایران باعث پیدایش «موج نوی سینما» و یا بخشی از دگرگونی‌های...

گفتگو با کوئنتین تارانتینو؛ زندگی و مرگ در لس آنجلس

شاید تصور آنکه دو نامِ به‌ظاهر متناقض برگرفته از دو سنت سینمایی متفاوت در کنار هم به‌عنوان محبوب‌ترین فیلم‌های یک مجله‌ی سینمایی فارسی‌زبان در...

بهترین فیلم‌های سال 2020 به انتخاب منتقدان و نشریات خارجی

این لیست به‌تدریج تکمیل می‌شود. بهترین فیلم‌های دهه (۲۰۱۹-۲۰۱۰) به انتخاب منتقدان بین‌المللی و نشریات خارجی بهترین فیلم‌های سال 2019 به انتخاب منتقدان...

نگاهی به فیلم «ناگهان درخت» ساخته‌ صفی یزدانیان

پسانوگرایی با طعم افسوس ایده‌های نظریِ سینما همان‌قدر که راهگشا هستند به همان اندازه می‌توانند مرزبندی اثر هنری را به محدوده‌ی خطرناکی سوق دهند که...

Read More

Comments

دیدگاه شما

لطفا دیدگاه خود را وارد نمایید
نام خود را وارد کنید