بی رحمی تحمل ناپذیر اسکار (قسمت چهارم)

0
اسکار

۱۶- خط قرمر باریک
کارگردان: ترنس مالیک
برنده ی آن سال: شکسپیر عاشق ( جان مدن)
ترنس مالیک کارگردان کم کار اما چیره دست سینما، بعد از بیست سال دوری با سومین اثرش با عنوان خط قرمز باریک دوباره به سینما برگشت و انصافا هم با یک شاهکار تمام عیار آمد. فیلمی پر از نماد که هم معیار سینمای هنری و نقد مثبت منتقدان را داشت و هم در صحنه های جنگی و اکشن شگفت انگیز بود. این فیلم همزمان با فیلم «نجات سرباز رایان» استیون اسپیلبرگ به سینماها آمد، اما رویکردی کاملا متفاوت به جنگ داشت و بیانه‌ای کوبنده علیه جنگ با لحنی شاعرانه و ضدخشونت ارائه می کرد. فیلم‌برداری پرتحرک و تجسم زیبای رنگ‌های طبیعت در تضاد با خشونت جنگ هم باعث نشد تا فیلم در یکی از هفت رشته ای که نامزد دریافت مجسمه بود، موفق به کسب این عنوان شود و حتی یک جایزه هم نگرفت و به جای آن در جشنواره برلین شیر طلای بهترین فیلم را کسب کرد.

۱۷- جان مالکوویچ بودن
کارگردان: اسپایک جونز
برنده ی آن سال: زیبای آمریکایی (سام مندز)
در سالی که فیلم های خوب زیادی بر پرده ی سینماها آمده بودند و در این بین زیبای آمریکایی هم فیلم خوبی بود، اما فیلم عجیب و غریب “جان مالکوویچ بودن” یکی از مبتکرانه ترین فیلمهایی بود که در مراسم اسکار حتی نامزد بهترین فیلم هم نشد. اگرچه بخش عمده ای از موفقیت این فیلم برای فیلمنامه ی خلاقانه ی چارلی کافمن بود اما اسپایک جونز هم در اولین قدم کارگردانی خود این فیلمنامه را به یکی از حرفه ای ترین اجراهای یک فیلم اولی در دهه ۹۰ تبدیل کرد. این فیلم که مورد تحلیل های روانکاوانه ی زیادی هم قرار گرفته،تماشاگران را با وجهی پنهان، شگفت انگیز و در عین حال هراس آور از انسان روبرو کرد. وجهی که هم خنده را برای ما به ارمغان آورد،هم حیرت و هم تامل بر آنچه هستیم و بر سرمان می آید.

۱۸- جاده مالهالند (۲۰۰۱)
کارگردان: دیوید لینچ
برنده ی آن سال: یک ذهن زیبا (ران هاوارد)
بارها و بارها می توان لینچ را به واسطه ی جاده ی مالهالند ستود. جاده ی مالهالند فیلم بدیع و پر از خلاقیت لینچ توانست جایزه بهترین کارگردانی جشنواره کن را برایش به ارمغان آورد و البته در اسکار و تنها رشته ای که برای کارگردانی نامزد شده بود، ناکام ماند. در سالی که فیلم های بسیار خوبی مثل مردی که آنجا نبود، ممنتو (یادآوری)، معلم پیانو و آملی و ذهن زیبا بر پرده سینماها اکران شده بودند، اثری که ساختنش تنها از عهده ی دیوید لینچ بر می آمد با فضای سورئالش و در آمیختن حس خیانت، توهم، جنایت و خودکشی و به تصویر درآوردن دنیای نمادین و واقعی، بی شک نه تنها بهترین فیلم سال که یکی از بهترین فیلم های تاریخ سینما بود.

۱۹- شوالیه تاریکی (۲۰۰۸)
کارگردان: کریستوفر نولان
برنده ی آن سال: میلیونر زاغه نشین (دنی بویل)
اگر “بتمن آغاز می‌کند”، جلوه‌ی تازه و واقع‌گرایانه اما در عین حال تاریک‌تر و پیچیده‌تری از بتمن را به‌ ما نشان داد، “شوالیه‌ی تاریکی” نه تنها کیلومترها در پیشبرد و عمق بخشیدن به عناصر، اتمسفر و بحث‌های مطرح شده در قسمت اول، جلوتر بود، بلکه بازی خطرناکِ ضد قهرمانانه‌ی جوکر را چنان هنرمندانه به تصویر می کشید که نمی‌توانستیم باور کنیم در اصل شاهد یک اثر ابرقهرمانی هستیم که اینقدر استادانه و به دور از کلیشه‌ها ساخته شده است. یکی از عمیق ترین فیلم هایی که به خوبی غلبه ی شری همچون جوکر – یکی از بهترین ضد قهرمان های تاریخ سینما – بر دنیای امروز و تمایل توده ی مردم به پیروی ناآگاهانه از چنین شخصی را نشان می داد. در کنار این فیلم “در بروژ”، که به طرز خارق العاده ای عمیق و روان ساخته شده بود و زندگی یک گروه تبهکار و قوانین نانوشته اما دقیق آن ها را با کمدی سیاهش به بهترین شکل ممکن نشان می داد و” کشتی گیر” که عملاً نمادی از سرخوردگی جامعه ی آمریکایی پس از طی یک دوره اعتبار و غرور بین المللی بود ، هیچ کدام در رشته ی بهترین فیلم نامزد نشدند. در عوض این فیلم میلیونر زاغه نشین بود که با دید هندی وار و بیش از حد خوشبینانه اش به دنیای امروز و بخت و تقدیر برنده اصلی مراسم اسکار بود.

۲۰- شبکه اجتماعی (دیوید فینچر) و تلقین ( کریستوفر نولان)
برنده ی آن سال: سخنرانی پادشاه (تام هوپر)
فیلم سخنرانی پادشاه در کل فیلم بدی نیست. با کمی اغماض می‌توان گفت که همه ی عوامل فیلم کارشان را در حد بالایی انجام داده‌اند. نامزد شدن این فیلم حتی در رشته‌های فنی (مثل طراحی صحنه، فیلمبرداری و ترکیب جلوه‌های صوتی) هم همین مسیر را نشان داد. اما نکته مهم این است که آیا صرف خوب بودن یک فیلم برای کسب اسکار بهترین فیلم سال کافی است؟ آیا یک پیام اخلاقی یا یک کنش قدرتمندانه که در یک عبارت می توان بیان شود می تواند در تمام فیلم بسط پیدا کند و آن فیلم لقب بهترین فیلم سال را کسب کند؟ اگر این طور باشد در هر سال کلی فیلم خوب فقط در سینمای آمریکا ساخته می‌شود. پس باید معیار ویژه‌تری برای انتخاب بهترین فیلم سال وجود داشته باشد و با این توضیح در آن سال و در میان ده فیلم نامزد اسکار، حداقل دو فیلم شایسته‌تر از سخنرانی پادشاه برای کسب این جایزه وجود داشتند: “تلقین” کریستوفر نولان و “شبکه اجتماعی” دیوید فینچر. “تلقین” فیلم پیچیده‌ای است. اما این پیچیدگی نه به خاطر ساختار فیلم، که به خاطر درون‌مایه‌ی فیلم به وجود آمده و نولان هم سبکی متناسب با پیچیدگی درونی فیلم را برای آن برگزیده بود. این تناسب ساختار و محتوا یکی از مهم‌ترین عواملی بود که باعث شد تماشای ” تلقین” لذت‌بخش و هیجان‌انگیز باشد. فیلمی که هم فروش بالایی داشت و هم نظر منتقدان را جلب کرد. ” تلقین” یک پیشنهاد جدید به سینما بود. در دورانی که همه از نبود ایده‌ های جدید در سینما گله‌ می کردند، کریستوفر نولان در ” تلقین” یک ایده ی کهنه (مرز بین واقعیت و رؤیا و ماجراهای مربوط به آن) را برداشت و با شیوه‌ای جدید به تماشاگر ارائه داد. و این شاید بزرگ‌ترین دستاورد سینمای جهان در آن سال بود ولی حتی فیلمنامه این اثر با آن ایده ی درخشان و ساختار مهندسی‌شده‌اش مغلوب فیلمنامه سخنرانی پادشاه شد.
از سوی دیگر، شبکه اجتماعی دیوید فینچر بود. کارگردانی که با هفت فیلم بلندش، خود را به عنوان یکی از بزرگ ترین کارگردانان معاصر دنیا معرفی کرده بود، با آخرین فیلمش در آن سال تا یک ماه مانده به مراسم اسکار، فاتح بی‌رقیب فصل جوایز بود اما در نهایت شکست‌خورده ی اصلی مراسم اسکار لقب گرفت. شبکه اجتماعی، تمام مؤلفه‌های یک فیلم بدون جذابیت را داشت: ریتم کند، دیالوگ‌های فراوان، سادگی زیاد، بازیگران گمنام، داستانی کاملاً معمولی. اما نتیجه، یک فیلم فوق‌العاده بود که به طرز درخشانی بازتاب زندگی آن روزها بود. شبکه اجتماعی ایده ی کاملاً به‌روز «ما قبلاً در روستاها زندگی می‌کردیم، بعدها در شهرها زندگی کردیم و حالا در اینترنت زندگی می‌کنیم» را به طرز درخشانی انتقال داد. فینچر در واپسین اثرش هم مانند دیگر فیلم‌هایش و مثل هر انسان‌گرای دیگری، پایه‌ی درام ماجرا را بر زندگی انسانی می‌گذارد که در ارتباط با محیط اطرافش دچار مشکل می‌شود و به جای این که تلاش کند خود را با محیط انطباق دهد، می‌خواهد دنیای اطرافش را خودش بسازد. فیلم در هشت رشته ای که نامزد اسکار بود، تنها در رشته ی بهترین فیلمنامه ی اقتباسی موفق شد اما بقیه جوایز اصلی را واگذار کرد. همه این حرف‌ها در حالی است که دو فیلم مهم دیگر آن سال، “قوی سیاه” دارن آرنوفسکی و “جزیره شاتر” مارتین اسکورسیزی هم دستاوردهای مهمی برای سینمای جهان داشتند و از این نظر می‌توانستند بالاتر از سخنرانی پادشاه قرار بگیرند.

۲۱- لینکلن (۲۰۱۲)
کارگردان: استیون اسپیلبرگ
برنده ی آن سال: آرگو (بن افلک)
فیلم آرگو به کارگردانی بن افلک که در بهترین حالت تریلر متوسطی بود پر از گاف‌ های ساختاری و اشتباهات تاریخی، در حضور فیلم‌های قدرتمندی چون “عشق” ، “لینکلن”، “جانگو” “زندگی پی” و “سی دقیقه بامداد”، بزرگترین شگفتی شب برگزاری هشتاد و پنجمین دوره جوایز اسکار را رقم زد و اسکار بهترین فیلم را به دست آورد. نکته‌ای که شانس این فیلم را تقریبا به صفر رسانده بود عدم نامزد شدن بن افلک در شاخه کارگردانی بود و آکادمی اسکار بسیار به ندرت مهمترین جایزه را به فیلمی می‌داد که کارگردانش جزو نامزدها نباشد. این که چرا آرگو در اسکار و بسیاری دیگر از محافل سینمایی آمریکا نظیر گلدن گلوب بیش تر از حد و قواره اش تحویل گرفته شد، برمی گردد به حس عمیقا تحقیرشده ای که ۳۳ سال قبل آمریکایی ها به مثابه ی یک ابرقدرت، آن هم در فضای جهان دوقطبی، در جریان تسخیر سفارت شان در تهران توسط تعدادی دانشجو در مملکتی جهان سومی که هنوز یک سال هم از تأسیس نظام نوین سیاسی اش نگذشته بود، متحمل شدند. در برابر این حقارت و عصبانیت ، قطعا از هر التیامی که نقش آمریکا را منفعلانه نشان نمی داد، استقبال می شد و آرگو به مثابه التیامی سینمایی بر این زخم عمل کرد و در نتیجه، فیلمی سطح پایین اما با کارکرد التیام بخش، به عنوان اثر برگزیده معرفی شد. برای همین هم آرگو در محافل سینمایی غیرآمریکایی مثل اروپا و آسیا به جز مواردی معدود، اصلا به حساب نیامد. خلاقیتی که در جانگوی تارانتینو وجود داشت اصلا قابل مقایسه با آرگو نبود. یا تسلطی که آنگ لی در “زندگی پی” بر ابزار فیلم سازی داشت و حرف جهان شمولی که مطرح می کرد، در قیاس با آرگو بسیار سطح بالاتر بود. اما بهترین فیلم آن سال قطعا می توانست لینکلن استیون اسپیلبرگ باشد که در میان تمام فیلم‌های مهمی که در تاریخ سینما به شخصیت آبراهام لینکلن به عنوان یکی از اسطوره‌ای ترین شخصیت‌های تاریخ آمریکا پرداخته‌اند (از تولد یک ملت گرفته تا آقای لینکلن جوان)، پیچیده‌ترین و عمیق ترین تصویر را از شانزدهمین رئیس‌جمهور آمریکا خلق می کرد. لینکلن مرزها ی جهان اطراف ما را جابه جا می کرد و تعریف جدیدی از دنیای اطرافمان ارائه می داد. شخصیت پردازی ویژه ی فیلم به کمک کارگردانی بی نظیر و تدوین فوق العاده و بازی های روان فیلم (به خصوص بازی دنیل دی لوئیس) از لینکلن فیلم کاملی ساخته بود و در حالیکه اسپیلبرگ آن را بهترین فیلمش تا به آن زمان می خواند، میشل اوباما در ارتباط ویدیوی که با مراسم برقرار شده بود پشت میکروفن آمد و آرگو را برنده ی بزرگ آن شب اعلام کرد.

قسمت قبل

دیدگاه شما

لطفا دیدگاه خود را وارد نمایید
نام خود را وارد کنید